Satınalma operasyonlarını uçtan uca irdeleyeceğim. Tepe yönetimi, muhasebe, finans, depo, kalite, bilişim teknolojileri, insan kaynakları ve talep sahiplerinin rollerini, harcamalarla ilgili suistimal, hile ve yolsuzluk (rüşvet) dava dosyalarını ele alacağım. Diğer tarafta ise başta tedarikçiler (fason, taşeron) olmak üzere tüm paydaşlarla olan etkileşimler üzerinde duracağım. Alıcı-satıcı ilişkilerinde gördüğümüz ve yargıya taşınan pek çok olumsuz vakayı da yine bu köşede yazacağım.
Satınalma operasyonlarında etik problemlere; suistimal, yolsuzluk, rüşvet ve benzeri risk alanlarına odaklanan bir yazı dizisine başlıyoruz. Bu kapsamda şirketlerin atması gereken adımları “kurumsallaşma ve yapısal boşluklar” perspektifinde sorgulayacağız. Talebin ortaya çıkışından ve ihtiyacın tanımlanmasından başlayarak; şartnameler, sözleşmeler, satınalma kararları, mal kabul / depo, kalite kontrol, faturalama ve ödemeye kadar her aşamayı uçtan ucaanaliz edeceğiz. Değerlendirmelerimizi somutlaştırmak için ilgili yargı kararlarını da paylaşacağım. Ayrıca tüm alım kategorilerinde imza yetkisi bulunan personelin sorumluluklarını ve yönetsel hesap verebilirliği ayrıntılı biçimde ele alacağız. Bu yazı dizisinin yalnızca satınalma profesyonellerine değil; girişimciler, genel müdürler ve CFO gibi tüm karar verici kademelere de katkı sağlayacağına inanıyorum.
Katılımcılar, operasyonel satınalma döngüsünün ötesinde; Satın alma Analitiği (Procurement Analytics), Fiyat Eskalasyon Formülü (Escalation Formula), Olması Gereken Maliyet Analizi (Should Cost Analysis), Parça Yerlileştirme (Localization), malzeme inovasyonu, tedarikçi Ar-Ge iş birlikleri, senaryo analizleri ve risk modelleme gibi alanlarda nasıl düşüneceklerini ve bu yaklaşımı kendi karar süreçlerine nasıl entegre edeceklerini öğrenirler. Böylece teknik, finansal ve sözleşmesel bakış açılarını birleştiren, geleceğe hazırlıklı ve vizyoner bir stratejik satın alma zihniyeti gelişir. Eğitim, uygulama odaklı bir yaklaşımla; Sermaye Harcamaları (Capital Expenditures, CAPEX), Operasyonel Giderler (Operating Expenditures, OPEX), Dolaylı Malzeme ve Hizmetler (Indirect Materials and Services, IMS) ve Bakım, Onarım ve İşletme Malzemeleri (Maintenance, Repair and Operations, MRO) harcamalarını; bütçe kullanımı, tasarruf KPI’ları ve orta–uzun vadede Değer Yaratma (value creation) perspektifiyle birlikte ele alır.
Hedef Kitle Bu eğitim, farklı sektör ve ölçeklerde faaliyet gösteren kurumların İdari İşler ve Tesis Yönetimi birimlerinden sorumlu yöneticileri, takım liderleri, uzmanları ve ekiplerine yönelik olarak tasarlanmıştır. Eğitim içeriği ihtiyaca ve ekip profiline uygun biçimde özgünleştirilmektedir. • İdari İşler Müdürleri ve Ekipleri • Büyük üretim tesislerinin Tesis İdari Müdürleri (Facility Manager) • Tesis ve Teknik Hizmetler Müdürü • Ofis ve Destek Hizmetler Müdürü • Ofis Koordinatörleri • Bina ve Ofis Yönetim Müdürleri (Workplace Manager) ve Uzmanları • Teknik Hizmetler ve Bakım Yöneticileri • Destek Hizmetler Yöneticisi • Güvenlik ve Teknik Operasyon Sorumluları • Tesis Yönetimi Sorumluları • Bakım ve Destek Hizmetleri Müdürleri • Tesis ve Bakım Sorumluları • Filo Araç ve Lojistik Müdürleri • Tedarik Yönetimi ve Satın alma Sözleşme Uzmanları • Altyapı ve Lojistik Yöneticisi • İdari ve Mali İşler Daire Başkanları ve Personeli
Tesis Yönetiminin Değişen Rol ve Sorumlulukları Mesleki zorluğu ve sorumluluğun büyüklüğünü anlayabilmek adına İlk olarak tesis çeşitliliğine örnekler verelim. Büyük bir üretim tesisi, tam teşekküllü bir hastane, büyük bir AVM, beş yıldızlı bir tatil köyü ya da bir otel, liman veya havalimanı olabilir. Bu tür tesislerde tüm uygulamalar bir prosedüre, bir protokole, bir kitapçığa dayanıyor. Disiplin ve düzen oradan destek alıyor. Büyük tesislerde kurumsal hafıza, köklü iş alışkanlıkları var. Mevzuat (çevre, İSG başta olmak üzere) değişimleri olduğunda hızla gereği için aksiyon alınıyor. Prosedürler, kurallar/ilkeler, kitapçıklar güncelleniyor. Yeni uygulama süratle sahaya yansıyor. Tesis Yönetimi her zaman birimler arasında koordinasyon, iş bölümü, etkin ve verimli iş birliğini gerektiriyor. Farklı birim yöneticileri arasında ihtiyaçların öğrenilmesi, uyum ve sürece liderlik edilmesi önem kazanıyor. Birbirleriyle çatışan değil, iş birliğine önem veren anlayış hakim olmak zorunda. O nedenle, tesis yönetiminde tek bir birimin öncelikleri değil, birimler arası ortak hareket ve koordinasyon verim getiriyor. Tesisler küresel rekabet avantajını yakalama, paydaş güveni ve gelişimleri amacıyla ulusal ve uluslararası kuruluşlardan denetimler için başvuruda bulunabiliyor. Gönüllükle hareket ediyorlar. Bir otoritenin ilgili alanda rehberliğini önemli buluyorlar. Tesis gelişim planları için bu kapsamda hazırlanan raporları ve derecelendirme puanlarını birer fırsat olarak yorumlayabiliyorlar. Fabrikalarda zaman zaman müşteri firmaların temsilcileri ya da üçüncü parti kuruluşlar tarafından denetimler (sürdürülebilirlik, kalite vb.) yapılabiliyor. Tesis yöneticileri, bu ziyaretleri tesisin gelişimi, operasyon kalitesinin yükseltilmesi, marka güvenilirliği ve paydaş güveni için önemli buluyorlar. Kısa, orta ve uzun vadeli yatırım planları, kaynak ihtiyacı, stratejik öncelikler ve senaryo analizleri yapılıyor. Eksiklikler ve yapılması gerekenler üzerine proje bazlı gidiliyor. Konuyu hizmet ve üretim tesisleri arasındaki yapısal farklılıklar üzerinden biraz daha derinleştirelim.
- Satınalma analitiği hangi çerçevede yürütülmektedir? - Sürdürülebilir satınalma hedefleri neler? - Sürdürülebilir satınalma performans göstergeleri nelerdir? Yıllar içerisinde nasıl bir iyileşme sağlandı? Geçmişe dönük kayıtlar nelerdir? - Satınalma departmanının organizasyonu ve çalışanların yetkinlikleri nelerdir? - Satınalma, Kalite ve Üretim departmanlarına yönelik Sürdürülebilir tedarik zinciri ve yeşil satınalma eğitimleri verilmiş mi? - Satınalma çalışan başına eğitim gün (saat) rakamı nedir? - Tedarikçilerin sahip olması gereken belge ve sertifikaların örneğin; ISO14001 Çevre Yönetim Sistemi, ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi, ISO 20400 Sürdürülebilir Tedarik Standardı, ISO 26000 Sosyal Sorumluluk Standardı vd. dağlım yüzdeleri nelerdir? - Tedarikçi firmaların çevresel ve sosyal uygunluklarını ne çerçevede takip ediyorsunuz? - Tedarikçi geri bildirim makanizmalarının verimliliği nasıl takip ediliyor? - Tedarikçi uygunsuzlukları, uyuşmazlıklar ve tedarikçi ihlalleri gibi durumlarda düzeltici önleyici eylem planları nasıl işliyor? - Saha denetim sıklığı nedir? Saha denetim kriterlerini ne sıklıkla güncelliyorsunuz? - Tedarikçi devir hızı, yurtiçi, uluslararası firmalar, tedarikçi profilleri (kadın girişimciler gibi) farklı alanlarda takip ettiğiniz KPI’lar nelerdir? - Sürdürülebilirlik raporlamalarınızda satınalma ve tedarik zinciri yönetimi konularına ne ölçüde yer veriyorsunuz?
Değerli yöneticiler, Sıcak yaz döneminde iki önemli gelişmeye dikkatinizi çekmek istiyorum. Birincisi İklim Kanunu’nun yürürlüğe girmesi diğeri ise rekor ihracat rakamlarımız. 7552 Sayılı İklim Kanunu Yürürlükte 9 Temmuz 2025 tarih ve 32951 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 7552 sayılı İklim Kanunu ülkemizde önemli bir eksikliği ortadan kaldırıyor. Bu sayımızda Sn. Gül Saldıraner İklim Kanunu’nun dayandığı temel ilkeleri ve çerçeveyi sizlerle paylaşıyor. İlerleyen sayılarımızda Kanunun gündeme taşıdığı tüm konuları ve firmalara yansımalarını aşama aşama ele alacağız. Aylık İhracat Rekoru Ticaret Bakanı’mız Sn. Ömer Bolat, Samsun’da düzenlenen TİM toplantısında yaptığı konuşmada, “Temmuz ayında ihracatın 25 milyar dolara ulaşarak hem tüm zamanların en yüksek aylık ihracatı hem de en yüksek temmuz ayı ihracatı olduğunu vurguladı.” “Güçlü sanayi güçlü Türkiye” anlayışı içerisinde aylık ihracat rekorunun stratejik bir gösterge olduğunu düşünüyorum. İhracatta gerçekleşen rekorların sanayicinin moral motivasyonunu yükselteceğini, yeni yatırımlara yönelebileceğini böylelikle ithalat-ihracat arasındaki makasın düşeceğine inanıyorum. Ticaret Bakanlığı Dış Ticaret Verileri 2025 yılı Temmuz ayında geçen yılın aynı ayına göre; • İhracat, % 11,0 oranında artarak 24 milyar 952 milyon dolar, • İthalat, % 5,4 oranında artarak 31 milyar 376 milyon dolar, • Dış ticaret hacmi, % 7,8 oranında artarak 56 milyar 327 milyon dolar olarak gerçekleşti. 2025 yılı Ocak-Temmuz döneminde geçen yılın aynı dönemine göre; • İhracat, % 5,2 oranında artarak 156 milyar 360 milyon dolar, • İthalat, % 6,9 oranında artarak 212 milyar 221 milyon dolar, • Dış ticaret hacmi, % 6,2 oranında artarak 368 milyar 581 milyon dolar olarak gerçekleşti. (ticaret.gov.tr) Küresel İmalat PMI Aşağı Yönlü Temmuz 2025 S&P Küresel İmalat PMI 49.,7 olarak gerçekleşti. Ülkeler bazında İmalat PMI verileri: ABD 49.8, Avrupa Bölgesi 49.8, Japonya 48.9, Almanya 49.1, Fransa 48.2 ve Çin 49.5 oldu. İstanbul Sanayi Odası PMI verisi ise 45.9’a geriledi. Konteyner Yük Endeksleri Dünya ticaretinde tarifelerin getirdiği belirsizlik ve yüksek risk algısı devam ediyor. Küresel Konteyner Yük Endeksi % 2’lik düşüşle 2.330 Dolara gerilerken, FBX 13 Çin/Uzakdoğu-Akdeniz Güzergâh Endeksi % 4’lük düşüşle 3.263 dolara geriledi. Drewry's World Container Index Ağustos 2025 ilk hafta itibariyle % 1 düşüşle 40ft konteyner başına 2.499 dolara geriledi. Temmuz sonunda Şangay-Cenova 3.362 Dolar, Şangay-Los Angeles 2.632 Dolara geriledi.
2025 Sürdürülebilir Kalkınma Raporu Yayınlandı. Türkiye 167 Ülke İçerisinde 73. Sırada. 17 kategoride toplam 126 gösterge var. Satınalma Dergisi web sitesinden erişim sağlayabilirsiniz.
UYGULAMA AĞIRLIKLI EĞİTİMLER - VAKA TABANLI İÇERİKLER Şirket eğitimlerine büyük özen gösteriyoruz. Memnuniyetiniz ve referansınız bizim için çok değerli. Eğitime sizlerle birlikte hazırlanıyoruz. Sizlerden gelen önerileri dikkate alıp özgünleştirmelerle ilerliyoruz. Güvenilir eğitim hizmetleri ile yanınızdayız. Dolu dolu, güleryüzlü eğitimler dilerim. Prof. Dr. Murat Erdal
Anahtar sözcükler Satın alma, DERGİ, magazine, journal, B2B, Turkey, industry, purchasing, procurement, supply chain, law, contract, cost, transportation, logistics, kombine taşımacılık, taşımacılık yönetimi, lojistik, depo, depo yönetimi, Satınalma, tedarik, İzlenebilirlik, Sürdürülebilirlik, satın alma, tedarik zinciri,
This will close in 20 seconds
